How do you vote? Turkish Airlines Open. The competitor inside me wanted to go so badly, I was itching to go. I had been playing at home and I thought I could get it around. "I had played feeling worse and won golf tournaments. But I finally decided why rush… I had waited more than a year, so let's wait a little more and get it right." How do you vote? Turkish Airlines Open. "The competitor inside me wanted to go so badly, I was itching to go. I had been playing at home and I thought I could get it around. "I had played feeling worse and won golf tournaments. But I finally decided why rush… I had waited more than a year, so let's wait a little more and get it right." Twelve months ago, Woods appeared at his lowest ebb. Now the message is much more upbeat, which brings its own challenge - to back up this bullish outlook with a performance that shows his words are not hollow. He claims he has all the shots and - to borrow from that famous Morecambe and Wise sketch with Andre Previn - he now has to show he can play them in the right order to once again make golfing music. It would be wrong, though, to read too much into this week's event regardless of how he performs. If he goes well we should remember the course will have been set up to his liking and if he struggles he deserves some slack after such a long absence. Most significant will be how he fares under the physical rigours of 72 holes of competitive strokeplay which will force him to take on shots outside his comfort zone. Woods' body is fragile and has been ever since he won his 14th major, the 2008 US Open, with a broken leg. It is more than three years since he won on the PGA Tour. First he has to prove that he is physically strong enough to compete, only then will we know if he has any chance of taking on the players at the top of the game. Right now he is outside the world's top 800. The rankings don't lie, as they didn't for the 683 weeks Woods was number one. Despite his current optimism, he has yet to reach even the foothills in his quest to again scale golf's "The competitor inside me wanted to go so badly, I was itching to go. I had been playing at home and I thought I could get it around. "I had played feeling worse and won golf tournaments. But I finally decided why rush… I had waited more than a year, so let's wait a little more and get it right." How do you vote? Turkish Airlines Open. "The competitor inside me wanted to go so badly, I was itching to go. I had been playing at home and I thought I could get it around. "I had played feeling worse and won golf tournaments. But I finally decided why rush… I had waited more than a year, so let's wait a little more and get it right." Twelve months ago, Woods appeared at his lowest ebb. Now the message is much more upbeat, which brings its own challenge - to back up this bullish outlook with a performance that shows his words are not hollow. He claims he has all the shots and - to borrow from that famous Morecambe and Wise sketch with Andre Previn - he now has to show he can play them in the right order to once again make golfing music. It would be wrong, though, to read too much into this week's event regardless of how he performs. If he goes well we should remember the course will have been set up to his liking and if he struggles he deserves some slack after such a long absence. Most significant will be how he fares under the physical rigours of 72 holes of competitive strokeplay which will force him to take on shots outside his comfort zone. Woods' body is fragile and has been ever since he won his 14th major, the 2008 US Open, with a broken leg. It is more than three years since he won on the PGA Tour. First he has to prove that he is physically strong enough to compete, only then will we know if he has any chance of taking on the players at the top of the game. Right now he is outside the world's top 800. The rankings don't lie, as they didn't for the 683 weeks Woods was number one. Despite his current optimism, he has yet to reach even the foothills in his quest to again scale golf's summit. For someone who turns 41 at the end of the year it is an improbable journey, but one that will, inevitably, be watched with great interest. The public will vote for their favourite by phone and online during the live show. Voting details, including phone numbers for each nominee, are announced during the programme and online. There is no voting via email, Red Button or by text. This year's event will take place in front of 12,000 people at the Genting Arena in Birmingham. Gary Lineker, Clare Balding and Gabby Logan present the programme from 18:40 GMT on BBC One, with further coverage on BBC Radio 5 live and the BBC Sport website. Who decides the shortlist? The shortlist is compiled by a 12-member panel: Representatives from BBC Sport: Barbara Slater (Director, BBC Sport), Philip Bernie (Head of TV Sport) and Carl Doran (Executive Editor, BBC Sports Personality of the Year) Former nominees of an award: Ryan Giggs, Victoria Pendleton and Baroness Tanni Grey-Thompson Representative from BBC Radio 5 live: Amy Lawrence Pan-sports broadcaster: Ore Oduba Representatives from sports journalism: David James (Sunday Mirror/Sunday People), Adam Sills (Daily/Sunday Telegraph) and Alison Kervin (Mail on Sunday) Representative from UK sports industry: Liz Nicholl (Chief Executive, UK Sport) US told to drop tax break for Boeing Boeing plane The US is given 90 days to drop a special tax exemption for the giant aerospace company Boeing because it amounts to an unlawful subsidy. 3 hours ago From the section Business Related content Boeing's state subsidies ruled illegal What is the World Trade Organization? Trump and trade: A radical agenda? EU rapped for Airbus subsidies Full article US told to drop tax break for Boeing Cadbury's Dairy Milk Has Fairtrade had its day? With Cadbury set to drop its Fairtrade certification, has the ethical-trade mark had its day? 1 hour ago From the section Business Related content Striking gold in cocoa farming Does Cadbury chocolate taste different in different countries? Full article Has Fairtrade had its day? blurred woman walks past London Stock Exchange sign LIVE Business Live: FTSE 100 closes down as sterling falls London market ends day lower; sterling trading down; financial watchdog to investigate Sports Direct. From the section Business Full article Business Live: FTSE 100 closes down as sterling falls Zimbabwe note move stokes currency fears 5 hours ago From the section Business Full article Zimbabwe note move stokes currency fears Sporadic India protests against cash ban 28 November 2016 From the section India Full article Sporadic India protests against cash ban 'Caution' urged over UK Living Wage rises 5 hours ago From the section Business 83 comments Full article 'Caution' urged over UK Living Wage rises Japan Fukushima 'clean-up costs double' 6 hours ago From the section Asia Full article Japan Fukushima 'clean-up costs double' Lufthansa acts to try to stop strikes 6 hours ago From the section Business Full article Lufthansa acts to try to stop strikes US markets dip from record highs 4 hours ago From the section Business Full article US markets dip from record highs Australia to impose lower 'backpacker tax' 28 November 2016 From the section Australia Full article Australia to impose lower 'backpacker tax' 'Cherry picking' warning on Brexit trade 28 November 2016 From the section UK Politics Full article 'Cherry picking' warning on Brexit trade Black Friday UK sales set for record 26 November 2016 From the section Business Full article Black Friday UK sales set for record Features & Analysis Jamie Bolding Food for thought The man whose cooking videos are watched by tens of millions 28 November 2016 From the section Business Full article Food for thought Nico Rosberg in action at the Japanese Grand Prix Rosberg revs up New F1 driving champion set for earnings bonanza 27 November 2016 From the section Business Full article Rosberg revs up Iron Fish Lucky Iron Fish How to eat smart 8 hours ago Full article Lucky Iron Fish Neel Kashkari Crisis prevention Should US banks boost their safety reserves? 25 November 2016 From the section Business Full article Crisis prevention Driverless tractor tilling in field Machine food Will the rise of robo-farming help feed the world? 25 November 2016 From the section Business Full article Machine food Employees at the Emblem production facility in Paris, Ontario From Oxy to pot The ex-big pharma man banking on marijuana 25 November 2016 From the section US & Canada Full article From Oxy to pot Our Experts Squeeze on living standards 'worse than after financial crisis' New analysis suggests incomes could rise more slowly between 2015 and 2020 than they did during the last Parliament. 24 November 2016 Kamal Ahmed Economics editor What does Trump's no to TPP mean for Asia? Donald Trump's decision to pull out of the TPP in January could have lasting repercussions for Asia, as Karishma Vaswani explains. 22 November 2016 Karishma Vaswani Asia business correspondent Special reports Adam Shaw Horizons Adam Shaw unearths the stories behind the latest science that is changing our lives 28 October 2016 Tiger Woods admits he is nervous before his long-awaited return to action. Having not played competitively for more than 470 days, Woods takes part in his own tournament - the 18-man Hero World Challenge - at Albany in the Bahamas, starting on Thursday. And despite acknowledging the nerves he will feel when he tees it up for the first time since the 2015 Wyndham Championship, the 14-time major champion is typically bullish about his chances of making a successful return to the game. ADVERTISEMENT Mao KobayashiImage copyrightMAO KOBAYASHI 100 Women Video Alicia Keys on make-up, sexism and Trump Bringing my son up as a feminist 100 Women 2016: My sham marriage Viewpoint: Changing the world is more important than changing nappies In Japan, people rarely talk about cancer. You usually only hear about someone's battle with the disease when they either beat it or die from it, but 34-year-old newsreader Mao Kobayashi decided to break the mould with a blog - now the most popular in the country - about her illness and how it has changed her perspective on life. Two years ago, when I was 32, I was diagnosed with breast cancer. My daughter was three, my son was only one. I thought: "It'll be OK because I can go back to being how I was before once the cancer is treated and cured." But it wasn't that easy and I still have cancer in my body. For a long time I hid the disease. Because my job involved appearing on TV I was scared about being associated with illness or showing people my weaknesses. I would try to avoid being seen on the way to hospital appointments and I stopped communicating with people so as not to be found out. But while wanting to go back to who I was before, I was actually moving more and more towards the shadows, becoming far removed from the person I wanted to be. After living like that for 20 months, my palliative treatment doctor said something that changed my mind. "Don't hide behind cancer," she said, and I realised what had happened. I was using it as an excuse not to live any more. line An unmentionable illness Mao KobayashiImage copyrightMAO KOBAYASHI The BBC's Mariko Oi writes: Kobayashi (pictured above during her newscaster days) is not alone in Japan in wanting to hide having cancer. It's a country where people are often reluctant to talk about any personal issues with others, let alone serious illness. When a tabloid newspaper reported about her illness as a scoop, many saw it as an intrusion of her privacy and it caused an outrage. Her husband, Kabuki star Ebizo Ichikawa, held a press conference and begged the media to let them carry on with their lives. So Kobayashi's decision to start writing a blog three months later surprised many, including some in her family. But her regular updates about things such as how she is determined to attend her children's kindergarten athletic festival have been inspiring not only those who are also fighting cancer but many others. line I had been blaming myself and thinking of myself as a "failure" for not being able to live as I had before. I was hiding behind my pain. Until that time I had been obsessed with being involved in every part of domestic life because that was how my own mother always behaved. But as I got ill, I couldn't do anything, let alone everything, and in the end, as I was hospitalised, I had to leave my children. Mao Kobayashi and her son When I was forced to let go of this obsession to be the perfect mother - which used to torture me, body and soul - I realised it had not been worth all the sacrifice I had made. My family - even though I couldn't cook for them or drop them off and pick them up at the kindergarten - still accepted me, believed in me and loved me, just like they always had done, as a wife and a mother. line 100 women BBC season logo What is 100 women? BBC 100 Women names 100 influential and inspirational women around the world every year. We create documentaries, features and interviews about their lives, giving more space for stories that put women at the centre. We want YOU to get involved with your comments, views and ideas. You can find us on: Facebook, Instagram, Pinterest, Snapchat, and YouTube. Spread the word by sharing your favourite posts and your own stories using #100women So I decided to step out into the sunlight and write a blog, called Kokoro, about my battle with cancer, and when I did that, many people empathised with me and prayed for me. And they told me, through their comments, of their life experiences, how they faced and overcame their own hardships. It turned out that the world I was so scared of was full of warmth and love and I am now connected with more than one million readers. Mao Kobayashi with her familyImage copyrightMAO KOBAYASHI If I died now, what would people think? "Poor thing, she was only 34"? "What a pity, leaving two young children"? I don't want people to think of me like that, because my illness isn't what defines my life. My life has been rich and colourful - I've achieved dreams, sometimes clawed my way through, and I met the love of my life. I've been blessed with two precious children. My family has loved me and I've loved them. So I've decided not to allow the time I've been given be overshadowed entirely by disease. I will be who I want to be. All photographs courtesy of Mao Kobayashi Translation by Mariko Oi Related Topics JapanCancer Share this story About sharing Email Facebook Messenger Twitter Pinterest Linkedin 100 Women Video Alicia Keys on make-up, sexism and Trump 28 November 2016 Bringing my son up as a feminist 28 November 2016 100 Women 2016: My sham marriage 27 November 2016 Viewpoint: Changing the world is more important than changing nappies 26 November 2016 BBC 100 Women 2016: Who is on the list? 21 November 2016 BBC 100 Women's Mexico festival draws thousands 25 November 2016 Video Does twerking objectify or empower? 28 November 2016 Video 100 Women 2016: Defying her family in Pakistan 24 November 2016 Video The accountant turned nurse in Aleppo 22 November 2016 Image gallery The Central American women trying to make it north 25 November 2016 Video The pop star turned democracy icon 25 November 2016 The girl who learned in the cloud 22 November 2016 Video Children rewrite 'sexist' Cinderella 22 November 2016 Video The true story behind the iconic photo 22 November 2016 Video Winnie Harlow: 'My skin doesn't define me' 21 November 2016 Girl gamers challenge e-sports sexism 21 November 2016 100 Women 2016: Are difficult friendships better? 21 November 2016 Video Facing down the far right in Sweden 23 November 2016 Video 2016: A year of women's protests 21 November 2016 Magazine RAF uniform allenge e-sports sexism 21 November 2016 100 Women 2016: Are difficult friendships better? 21 November 2016 Video Facing down the far right in Sweden 23 November 2016 Video 2016: A year of women's protests 21 November 2016 Magazine RAF uniform Why do some people pose as military heroes? 25 November 2016 From the section Magazine Full article Why do some people pose as military heroes? Stephen Port taking selfie, shirtless How did police miss killer Stephen Port? 24 November 2016 From the section Magazine Full article How did police miss killer Stephen Port? Rasheed as a boy An extremist in the family 21 November 2016 From the section Magazine Full article An extremist in the family More Videos from the BBC Using dirty knickers to tackle South Africa's rape crisis Using dirty knickers to tackle South Africa's rape crisis Brad Pitt and Marion Cotillard appear at Allied premiere. Brad Pitt and Marion Cotillard appear at Allied premiere. 'Embarrassed' Obama daughters skip turkey pardon 'Embarrassed' Obama daughters skip turkey pardon 100 Women 2016: Model Winnie Harlow on confidence and defiance 100 Women 2016: Model Winnie Harlow on confidence and defiance This tiny house is home to a family of five This tiny house is home to a family of five First puggles born in 30 years at Australia zoo First puggles born in 30 years at Australia zoo Recommended by Outbrain Elsewhere on BBC Let her go? Trump's supporters fume over U-turn BBC News Let her go? Trump's supporters fume over U-turn Great Yarmouth boxer Kuba Moczyk dies after knockout punch BBC News Great Yarmouth boxer Kuba Moczyk dies after knockout punch Trump's 'jail Clinton' U-turn sparks conservative backlash BBC News Trump's 'jail Clinton' U-turn sparks conservative backlash Recommended by Outbrain You Might Also Like You Might Also Like Woods, now ranked 879 in the world, has recovered from multiple back surgeries and insists he is, at last, ready to return. In the autumn he withdrew from his intended comeback tournaments in California and Turkey, saying his game was "vulnerable". Many pundits believed this was further evidence he was finished as a professional golfer, claiming he had suffered stage fright or lacked the inherent fitness to compete at the highest level. "I have way more shots now, because I've played way more golf," Woods told reporters, as he practised on the Albany range. "I only had a handful of shots back then. Why do some people pose as military heroes? 25 November 2016 From the section Magazine Full article Why do some people pose as military heroes? Stephen Port taking selfie, shirtless How did police miss killer Stephen Port? 24 November 2016 From the section Magazine Full article How did police miss killer Stephen Port? Rasheed as a boy An extremist in the family 21 November 2016 From the section Magazine Full article An extremist in the family More Videos from the BBC Using dirty knickers to tackle South Africa's rape crisis Using dirty knickers to tackle South Africa's rape crisis Brad Pitt and Marion Cotillard appear at Allied premiere. Brad Pitt and Marion Cotillard appear at Allied premiere. 'Embarrassed' Obama daughters skip turkey pardon 'Embarrassed' Obama daughters skip turkey pardon 100 Women 2016: Model Winnie Harlow on confidence and defiance 100 Women 2016: Model Winnie Harlow on confidence and defiance This tiny house is home to a family of five This tiny house is home to a family of five First puggles born in 30 years at Australia zoo First puggles born in 30 years at Australia zoo Woods, now ranked 879 in the world, has recovered from multiple back surgeries and insists he is, at last, ready to return. In the autumn he withdrew from his intended comeback tournaments in California and Turkey, saying his game was "vulnerable". Many pundits believed this was further evidence he was finished as a professional golfer, claiming he had suffered stage fright or lacked the inherent fitness to compete at the highest level. "I have way more shots now, because I've played way more golf," Woods told reporters, as he practised on the Albany range. "I only had a handful of shots back then. Why do some people pose as military heroes? 25 November 2016 From the section Magazine Full article Why do some people pose as military heroes? Stephen Port taking selfie, shirtless How did police miss killer Stephen Port? 24 November 2016 From the section Magazine Full article How did police miss killer Stephen Port? Rasheed as a boy An extremist in the family 21 November 2016 From the section Magazine Full article An extremist in the family More Videos from the BBC Using dirty knickers to tackle South Africa's rape crisis Using dirty knickers to tackle South Africa's rape crisis Brad Pitt and Marion Cotillard appear at Allied premiere. Brad Pitt and Marion Cotillard appear at Allied premiere. 'Embarrassed' Obama daughters skip turkey pardon 'Embarrassed' Obama daughters skip turkey pardon 100 Women 2016: Model Winnie Harlow on confidence and defiance 100 Women 2016: Model Winnie Harlow on confidence and defiance This tiny house is home to a family of five This tiny house is home to a family of five First puggles born in 30 years at Australia zoo First puggles born in 30 years at Australia zoo Recommended by Outbrain Elsewhere on BBC Let her go? Trump's supporters fume over U-turn BBC News Let her go? Trump's supporters fume over U-turn Great Yarmouth boxer Kuba Moczyk dies after knockout punch BBC News Great Yarmouth boxer Kuba Moczyk dies after knockout punch Trump's 'jail Clinton' U-turn sparks conservative backlash BBC News Trump's 'jail Clinton' U-turn sparks conservative backlash Recommended by Outbrain You Might Also Like Woods, now ranked 879 in the world, has recovered from multiple back surgeries and insists he is, at last, ready to return. In the autumn he withdrew from his intended comeback tournaments in California and Turkey, saying his game was "vulnerable". Many pundits believed this was further evidence he was finished as a professional golfer, claiming he had suffered stage fright or lacked the inherent fitness to compete at the highest level. "I have way more shots now, because I've played way more golf," Woods told reporters, as he practised on the Albany range. "I only had a handful of shots back then. "And you just saw a session where I hit everything. And I had control of everything. I can hit all the shots now, on call." Twelve months ago, Woods appeared at his lowest ebb. Now the message is much more upbeat, which brings its own challenge - to back up this bullish outlook with a performance that shows his words are not hollow. He claims he has all the shots and - to borrow from that famous Morecambe and Wise sketch with Andre Previn - he now has to show he can play them in the right order to once again make golfing music. It would be wrong, though, to read too much into this week's event regardless of how he performs. If he goes well we should remember the course will have been set up to his liking and if he struggles he deserves some slack after such a long absence. Most significant will be how he fares under the physical rigours of 72 holes of competitive strokeplay which will force him to take on shots outside his comfort zone. Woods' body is fragile and has been ever since he won his 14th major, the 2008 US Open, with a broken leg. It is more than three years since he won on the PGA Tour. First he has to prove that he is physically strong enough to compete, only then will we know if he has any chance of taking on the players at the top of the game. Right now he is outside the world's top 800. The rankings don't lie, as they didn't for the 683 weeks Woods was number one. Despite his current optimism, he has yet to reach even the foothills in his quest to again scale golf's summit. For someone who turns 41 at the end of the year it is an improbable journey, but one that will, inevitably, be watched with great interest. The public will vote for their favourite by phone and online during the live show. Voting details, including phone numbers for each nominee, are announced during the programme and online. There is no voting via email, Red Button or by text. This year's event will take place in front of 12,000 people at the Genting Arena in Birmingham. Gary Lineker, Clare Balding and Gabby Logan present the programme from 18:40 GMT on BBC One, with further coverage on BBC Radio 5 live and the BBC Sport website. Who decides the shortlist? The shortlist is compiled by a 12-member panel: Representatives from BBC Sport: Barbara Slater (Director, BBC Sport), Philip Bernie (Head of TV Sport) and Carl Doran (Executive Editor, BBC Sports Personality of the Year) Former nominees of an award: Ryan Giggs, Victoria Pendleton and Baroness Tanni Grey-Thompson Representative from BBC Radio 5 live: Amy Lawrence Pan-sports broadcaster: Ore Oduba Representatives from sports journalism: David James (Sunday Mirror/Sunday People), Adam Sills (Daily/Sunday Telegraph) and Alison Kervin (Mail on Sunday) Representative from UK sports industry: Liz Nicholl (Chief Executive, UK Sport) US told to drop tax break for Boeing Boeing plane The US is given 90 days to drop a special tax exemption for the giant aerospace company Boeing because it amounts to an unlawful subsidy. 3 hours ago From the section Business Related content Boeing's state subsidies ruled illegal What is the World Trade Organization? Trump and trade: A radical agenda? EU rapped for Airbus subsidies Full article US told to drop tax break for Boeing Cadbury's Dairy Milk Has Fairtrade had its day? With Cadbury set to drop its Fairtrade certification, has the ethical-trade mark had its day? 1 hour ago From the section Business Related content Striking gold in cocoa farming Does Cadbury chocolate taste different in different countries? Full article Has Fairtrade had its day? blurred woman walks past London Stock Exchange sign LIVE Business Live: FTSE 100 closes down as sterling falls London market ends day lower; sterling trading down; financial watchdog to investigate Sports Direct. From the section Business Full article Business Live: FTSE 100 closes down as sterling falls Zimbabwe note move stokes currency fears 5 hours ago From the section Business Full article Zimbabwe note move stokes currency fears Sporadic India protests against cash ban 28 November 2016 From the section India Full article Sporadic India protests against cash ban 'Caution' urged over UK Living Wage rises 5 hours ago From the section Business 83 comments Full article 'Caution' urged over UK Living Wage rises Japan Fukushima 'clean-up costs double' 6 hours ago From the section Asia Full article Japan Fukushima 'clean-up costs double' Lufthansa acts to try to stop strikes 6 hours ago From the section Business Full article Lufthansa acts to try to stop strikes US markets dip from record highs 4 hours ago From the section Business Full article US markets dip from record highs Australia to impose lower 'backpacker tax' 28 November 2016 From the section Australia Full article Australia to impose lower 'backpacker tax' 'Cherry picking' warning on Brexit trade 28 November 2016 From the section UK Politics Full article 'Cherry picking' warning on Brexit trade Black Friday UK sales set for record 26 November 2016 From the section Business Full article Black Friday UK sales set for record Features & Analysis Jamie Bolding Food for thought The man whose cooking videos are watched by tens of millions 28 November 2016 From the section Business Full article Food for thought Nico Rosberg in action at the Japanese Grand Prix Rosberg revs up New F1 driving champion set for earnings bonanza 27 November 2016 From the section Business Full article Rosberg revs up Iron Fish Lucky Iron Fish How to eat smart 8 hours ago Full article Lucky Iron Fish Neel Kashkari Crisis prevention Should US banks boost their safety reserves? 25 November 2016 From the section Business Full article Crisis prevention Driverless tractor tilling in field Machine food Will the rise of robo-farming help feed the world? 25 November 2016 From the section Business Full article Machine food Employees at the Emblem production facility in Paris, Ontario From Oxy to pot The ex-big pharma man banking on marijuana 25 November 2016 From the section US & Canada Full article From Oxy to pot Our Experts Squeeze on living standards 'worse than after financial crisis' New analysis suggests incomes could rise more slowly between 2015 and 2020 than they did during the last Parliament. 24 November 2016 Kamal Ahmed Economics editor What does Trump's no to TPP mean for Asia? Donald Trump's decision to pull out of the TPP in January could have lasting repercussions for Asia, as Karishma Vaswani explains. 22 November 2016 Karishma Vaswani Asia business correspondent Special reports Adam Shaw Horizons Adam Shaw unearths the stories behind the latest science that is changing our lives 28 October 2016 Tiger Woods admits he is nervous before his long-awaited return to action. Having not played competitively for more than 470 days, Woods takes part in his own tournament - the 18-man Hero World Challenge - at Albany in the Bahamas, starting on Thursday. And despite acknowledging the nerves he will feel when he tees it up for the first time since the 2015 Wyndham Championship, the 14-time major champion is typically bullish about his chances of making a successful return to the game. ADVERTISEMENT Mao KobayashiImage copyrightMAO KOBAYASHI 100 Women Video Alicia Keys on make-up, sexism and Trump Bringing my son up as a feminist 100 Women 2016: My sham marriage Viewpoint: Changing the world is more important than changing nappies In Japan, people rarely talk about cancer. You usually only hear about someone's battle with the disease when they either beat it or die from it, but 34-year-old newsreader Mao Kobayashi decided to break the mould with a blog - now the most popular in the country - about her illness and how it has changed her perspective on life. Two years ago, when I was 32, I was diagnosed with breast cancer. My daughter was three, my son was only one. I thought: "It'll be OK because I can go back to being how I was before once the cancer is treated and cured." But it wasn't that easy and I still have cancer in my body. For a long time I hid the disease. Because my job involved appearing on TV I was scared about being associated with illness or showing people my weaknesses. I would try to avoid being seen on the way to hospital appointments and I stopped communicating with people so as not to be found out. But while wanting to go back to who I was before, I was actually moving more and more towards the shadows, becoming far removed from the person I wanted to be. After living like that for 20 months, my palliative treatment doctor said something that changed my mind. "Don't hide behind cancer," she said, and I realised what had happened. I was using it as an excuse not to live any more. line An unmentionable illness Mao KobayashiImage copyrightMAO KOBAYASHI The BBC's Mariko Oi writes: Kobayashi (pictured above during her newscaster days) is not alone in Japan in wanting to hide having cancer. It's a country where people are often reluctant to talk about any personal issues with others, let alone serious illness. When a tabloid newspaper reported about her illness as a scoop, many saw it as an intrusion of her privacy and it caused an outrage. Her husband, Kabuki star Ebizo Ichikawa, held a press conference and begged the media to let them carry on with their lives. So Kobayashi's decision to start writing a blog three months later surprised many, including some in her family. But her regular updates about things such as how she is determined to attend her children's kindergarten athletic festival have been inspiring not only those who are also fighting cancer but many others. line I had been blaming myself and thinking of myself as a "failure" for not being able to live as I had before. I was hiding behind my pain. Until that time I had been obsessed with being involved in every part of domestic life because that was how my own mother always behaved. But as I got ill, I couldn't do anything, let alone everything, and in the end, as I was hospitalised, I had to leave my children. Mao Kobayashi and her son When I was forced to let go of this obsession to be the perfect mother - which used to torture me, body and soul - I realised it had not been worth all the sacrifice I had made. My family - even though I couldn't cook for them or drop them off and pick them up at the kindergarten - still accepted me, believed in me and loved me, just like they always had done, as a wife and a mother. line 100 women BBC season logo What is 100 women? BBC 100 Women names 100 influential and inspirational women around the world every year. We create documentaries, features and interviews about their lives, giving more space for stories that put women at the centre. We want YOU to get involved with your comments, views and ideas. You can find us on: Facebook, Instagram, Pinterest, Snapchat, and YouTube. Spread the word by sharing your favourite posts and your own stories using #100women So I decided to step out into the sunlight and write a blog, called Kokoro, about my battle with cancer, and when I did that, many people empathised with me and prayed for me. And they told me, through their comments, of their life experiences, how they faced and overcame their own hardships. It turned out that the world I was so scared of was full of warmth and love and I am now connected with more than one million readers. Mao Kobayashi with her familyImage copyrightMAO KOBAYASHI If I died now, what would people think? "Poor thing, she was only 34"? "What a pity, leaving two young children"? I don't want people to think of me like that, because my illness isn't what defines my life. My life has been rich and colourful - I've achieved dreams, sometimes clawed my way through, and I met the love of my life. I've been blessed with two precious children. My family has loved me and I've loved them. So I've decided not to allow the time I've been given be overshadowed entirely by disease. I will be who I want to be. All photographs courtesy of Mao Kobayashi Translation by Mariko Oi Related Topics JapanCancer Share this story About sharing Email Facebook Messenger Twitter Pinterest Linkedin 100 Women Video Alicia Keys on make-up, sexism and Trump 28 November 2016 Bringing my son up as a feminist 28 November 2016 100 Women 2016: My sham marriage 27 November 2016 Viewpoint: Changing the world is more important than changing nappies 26 November 2016 BBC 100 Women 2016: Who is on the list? 21 November 2016 BBC 100 Women's Mexico festival draws thousands 25 November 2016 Video Does twerking objectify or empower? 28 November 2016 Video 100 Women 2016: Defying her family in Pakistan 24 November 2016 Video The accountant turned nurse in Aleppo 22 November 2016 Image gallery The Central American women trying to make it north 25 November 2016 Video The pop star turned democracy icon 25 November 2016 The girl who learned in the cloud 22 November 2016 Video Children rewrite 'sexist' Cinderella 22 November 2016 Video The true story behind the iconic photo 22 November 2016 Video Winnie Harlow: 'My skin doesn't define me' 21 November 2016 Girl gamers challenge e-sports sexism 21 November 2016 100 Women 2016: Are difficult friendships better? 21 November 2016 Video Facing down the far right in Sweden 23 November 2016 Video 2016: A year of women's protests 21 November 2016 Magazine RAF uniform Why do some people pose as military heroes? 25 November 2016 From the section Magazine Full article Why do some people pose as military heroes? Stephen Port taking selfie, shirtless How did police miss killer Stephen Port? 24 November 2016 From the section Magazine Full article How did police miss killer Stephen Port? Rasheed as a boy An extremist in the family 21 November 2016 From the section Magazine Full article An extremist in the family More Videos from the BBC Using dirty knickers to tackle South Africa's rape crisis Using dirty knickers to tackle South Africa's rape crisis Brad Pitt and Marion Cotillard appear at Allied premiere. Brad Pitt and Marion Cotillard appear at Allied premiere. 'Embarrassed' Obama daughters skip turkey pardon 'Embarrassed' Obama daughters skip turkey pardon 100 Women 2016: Model Winnie Harlow on confidence and defiance 100 Women 2016: Model Winnie Harlow on confidence and defiance This tiny house is home to a family of five This tiny house is home to a family of five First puggles born in 30 years at Australia zoo First puggles born in 30 years at Australia zoo Recommended by Outbrain How do you vote? Turkish Airlines Open. "The competitor inside me wanted to go so badly, I was itching to go. I had been playing at home and I thought I could get it around. "I had played feeling worse and won golf tournaments. But I finally decided why rush… I had waited more than a year, so let's wait a little more and get it right." Twelve months ago, Woods appeared at his lowest ebb. Now the message is much more upbeat, which brings its own challenge - to back up this bullish outlook with a performance that shows his words are not hollow. He claims he has all the shots and - to borrow from that famous Morecambe and Wise sketch with Andre Previn - he now has to show he can play them in the right order to once again make golfing music. It would be wrong, though, to read too much into this week's event regardless of how he performs. If he goes well we should remember the course will have been set up to his liking and if he struggles he deserves some slack after such a long absence. Most significant will be how he fares under the physical rigours of 72 holes of competitive strokeplay which will force him to take on shots outside his comfort zone. Woods' body is fragile and has been ever since he won his 14th major, the 2008 US Open, with a broken leg. It is more than three years since he won on the PGA Tour. First he has to prove that he is physically strong enough to compete, only then will we know if he has any chance of taking on the players at the top of the game. Right now he is outside the world's top 800. The rankings don't lie, as they didn't for the 683 weeks Woods was number one. Despite his current optimism, he has yet to reach even the foothills in his quest to again scale golf's summit. For someone who turns 41 at the end of the year it is an improbable journey, but one that will, inevitably, be watched with great interest. The public will vote for their favourite by phone and online during the live show. Voting details, including phone numbers for each nominee, are announced during the programme and online. There is no voting via email, Red Button or by text. This year's event will take place in front of 12,000 people at the Genting Arena in Birmingham. Gary Lineker, Clare Balding and Gabby Logan present the programme from 18:40 GMT on BBC One, with further coverage on BBC Radio 5 live and the BBC Sport website. Who decides the shortlist? The shortlist is compiled by a 12-member panel: Representatives from BBC Sport: Barbara Slater (Director, BBC Sport), Philip Bernie (Head of TV Sport) and Carl Doran (Executive Editor, BBC Sports Personality of the Year) Former nominees of an award: Ryan Giggs, Victoria Pendleton and Baroness Tanni Grey-Thompson Representative from BBC Radio 5 live: Amy Lawrence Pan-sports broadcaster: Ore Oduba Representatives from sports journalism: David James (Sunday Mirror/Sunday People), Adam Sills (Daily/Sunday Telegraph) and Alison Kervin (Mail on Sunday) Representative from UK sports industry: Liz Nicholl (Chief Executive, UK Sport) US told to drop tax break for Boeing Boeing plane The US is given 90 days to drop a special tax exemption for the giant aerospace company Boeing because it amounts to an unlawful subsidy. 3 hours ago From the section Business Related content Boeing's state subsidies ruled illegal What is the World Trade Organization? Trump and trade: A radical agenda? EU rapped for Airbus subsidies Full article US told to drop tax break for Boeing Cadbury's Dairy Milk Has Fairtrade had its day? With Cadbury set to drop its Fairtrade certification, has the ethical-trade mark had its day? 1 hour ago From the section Business Related content Striking gold in cocoa farming Does Cadbury chocolate taste different in different countries? Full article Has Fairtrade had its day? blurred woman walks past London Stock Exchange sign LIVE Business Live: FTSE 100 closes down as sterling falls London market ends day lower; sterling trading down; financial watchdog to investigate Sports Direct. From the section Business Full article Business Live: FTSE 100 closes down as sterling falls Zimbabwe note move stokes currency fears 5 hours ago From the section Business Full article Zimbabwe note move stokes currency fears Sporadic India protests against cash ban 28 November 2016 From the section India Full article Sporadic India protests against cash ban 'Caution' urged over UK Living Wage rises 5 hours ago From the section Business 83 comments Full article 'Caution' urged over UK Living Wage rises Japan Fukushima 'clean-up costs double' 6 hours ago From the section Asia Full article Japan Fukushima 'clean-up costs double' Lufthansa acts to try to stop strikes 6 hours ago From the section Business Full article Lufthansa acts to try to stop strikes US markets dip from record highs 4 hours ago From the section Business Full article US markets dip from record highs Australia to impose lower 'backpacker tax' 28 November 2016 From the section Australia Full article Australia to impose lower 'backpacker tax' 'Cherry picking' warning on Brexit trade 28 November 2016 From the section UK Politics Full article 'Cherry picking' warning on Brexit trade Black Friday UK sales set for record 26 November 2016 From the section Business Full article Black Friday UK sales set for record Features & Analysis Jamie Bolding Food for thought The man whose cooking videos are watched by tens of millions 28 November 2016 From the section Business Full article Food for thought Nico Rosberg in action at the Japanese Grand Prix Rosberg revs up New F1 driving champion set for earnings bonanza 27 November 2016 From the section Business Full article Rosberg revs up Iron Fish Lucky Iron Fish How to eat smart 8 hours ago Full article Lucky Iron Fish Neel Kashkari Crisis prevention Should US banks boost their safety reserves? 25 November 2016 From the section Business Full article Crisis prevention Driverless tractor tilling in field Machine food Will the rise of robo-farming help feed the world? 25 November 2016 From the section Business Full article Machine food Employees at the Emblem production facility in Paris, Ontario From Oxy to pot The ex-big pharma man banking on marijuana 25 November 2016 From the section US & Canada Full article From Oxy to pot Our Experts Squeeze on living standards 'worse than after financial crisis' New analysis suggests incomes could rise more slowly between 2015 and 2020 than they did during the last Parliament. 24 November 2016 Kamal Ahmed Economics editor What does Trump's no to TPP mean for Asia? Donald Trump's decision to pull out of the TPP in January could have lasting repercussions for Asia, as Karishma Vaswani explains. 22 November 2016 Karishma Vaswani Asia business correspondent Special reports Adam Shaw Horizons Adam Shaw unearths the stories behind the latest science that is changing our lives 28 October 2016 Tiger Woods admits he is nervous before his long-awaited return to action. Having not played competitively for more than 470 days, Woods takes part in his own tournament - the 18-man Hero World Challenge - at Albany in the Bahamas, starting on Thursday. And despite acknowledging the nerves he will feel when he tees it up for the first time since the 2015 Wyndham Championship, the 14-time major champion is typically bullish about his chances of making a successful return to the game. ADVERTISEMENT Mao KobayashiImage copyrightMAO KOBAYASHI 100 Women Video Alicia Keys on make-up, sexism and Trump Bringing my son up as a feminist 100 Women 2016: My sham marriage Viewpoint: Changing the world is more important than changing nappies In Japan, people rarely talk about cancer. You usually only hear about someone's battle with the disease when they either beat it or die from it, but 34-year-old newsreader Mao Kobayashi decided to break the mould with a blog - now the most popular in the country - about her illness and how it has changed her perspective on life. Two years ago, when I was 32, I was diagnosed with breast cancer. My daughter was three, my son was only one. I thought: "It'll be OK because I can go back to being how I was before once the cancer is treated and cured." But it wasn't that easy and I still have cancer in my body. For a long time I hid the disease. Because my job involved appearing on TV I was scared about being associated with illness or showing people my weaknesses. I would try to avoid being seen on the way to hospital appointments and I stopped communicating with people so as not to be found out. But while wanting to go back to who I was before, I was actually moving more and more towards the shadows, becoming far removed from the person I wanted to be. After living like that for 20 months, my palliative treatment doctor said something that changed my mind. "Don't hide behind cancer," she said, and I realised what had happened. I was using it as an excuse not to live any more. line An unmentionable illness Mao KobayashiImage copyrightMAO KOBAYASHI The BBC's Mariko Oi writes: Kobayashi (pictured above during her newscaster days) is not alone in Japan in wanting to hide having cancer. It's a country where people are often reluctant to talk about any personal issues with others, let alone serious illness. When a tabloid newspaper reported about her illness as a scoop, many saw it as an intrusion of her privacy and it caused an outrage. Her husband, Kabuki star Ebizo Ichikawa, held a press conference and begged the media to let them carry on with their lives. So Kobayashi's decision to start writing a blog three months later surprised many, including some in her family. But her regular updates about things such as how she is determined to attend her children's kindergarten athletic festival have been inspiring not only those who are also fighting cancer but many others. line I had been blaming myself and thinking of myself as a "failure" for not being able to live as I had before. I was hiding behind my pain. Until that time I had been obsessed with being involved in every part of domestic life because that was how my own mother always behaved. But as I got ill, I couldn't do anything, let alone everything, and in the end, as I was hospitalised, I had to leave my children. Mao Kobayashi and her son When I was forced to let go of this obsession to be the perfect mother - which used to torture me, body and soul - I realised it had not been worth all the sacrifice I had made. My family - even though I couldn't cook for them or drop them off and pick them up at the kindergarten - still accepted me, believed in me and loved me, just like they always had done, as a wife and a mother. line 100 women BBC season logo What is 100 women? BBC 100 Women names 100 influential and inspirational women around the world every year. We create documentaries, features and interviews about their lives, giving more space for stories that put women at the centre. We want YOU to get involved with your comments, views and ideas. You can find us on: Facebook, Instagram, Pinterest, Snapchat, and YouTube. Spread the word by sharing your favourite posts and your own stories using #100women So I decided to step out into the sunlight and write a blog, called Kokoro, about my battle with cancer, and when I did that, many people empathised with me and prayed for me. And they told me, through their comments, of their life experiences, how they faced and overcame their own hardships. It turned out that the world I was so scared of was full of warmth and love and I am now connected with more than one million readers. Mao Kobayashi with her familyImage copyrightMAO KOBAYASHI If I died now, what would people think? "Poor thing, she was only 34"? "What a pity, leaving two young children"? I don't want people to think of me like that, because my illness isn't what defines my life. My life has been rich and colourful - I've achieved dreams, sometimes clawed my way through, and I met the love of my life. I've been blessed with two precious children. My family has loved me and I've loved them. So I've decided not to allow the time I've been given be overshadowed entirely by disease. I will be who I want to be. All photographs courtesy of Mao Kobayashi Translation by Mariko Oi Related Topics JapanCancer Share this story About sharing Email Facebook Messenger Twitter Pinterest Linkedin 100 Women Video Alicia Keys on make-up, sexism and Trump 28 November 2016 Bringing my son up as a feminist 28 November 2016 100 Women 2016: My sham marriage 27 November 2016 Viewpoint: Changing the world is more important than changing nappies 26 November 2016 BBC 100 Women 2016: Who is on the list? 21 November 2016 BBC 100 Women's Mexico festival draws thousands 25 November 2016 Video Does twerking objectify or empower? 28 November 2016 Video 100 Women 2016: Defying her family in Pakistan 24 November 2016 Video The accountant turned nurse in Aleppo 22 November 2016 Image gallery The Central American women trying to make it north 25 November 2016 Video The pop star turned democracy icon 25 November 2016 The girl who learned in the cloud 22 November 2016 Video Children rewrite 'sexist' Cinderella 22 November 2016 Video The true story behind the iconic photo 22 November 2016 Video Winnie Harlow: 'My skin doesn't define me' 21 November 2016 Girl gamers challenge e-sports sexism 21 November 2016 100 Women 2016: Are difficult friendships better? 21 November 2016 Video Facing down the far right in Sweden 23 November 2016 Video 2016: A year of women's protests 21 November 2016 Magazine RAF uniform Why do some people pose as military heroes? 25 November 2016 From the section Magazine Full article Why do some people pose as military heroes? Stephen Port taking selfie, shirtless How did police miss killer Stephen Port? 24 November 2016 From the section Magazine Full article How did police miss killer Stephen Port? Rasheed as a boy An extremist in the family 21 November 2016 From the section Magazine Full article An extremist in the family More Videos from the BBC Using dirty knickers to tackle South Africa's rape crisis Using dirty knickers to tackle South Africa's rape crisis Brad Pitt and Marion Cotillard appear at Allied premiere. Brad Pitt and Marion Cotillard appear at Allied premiere. 'Embarrassed' Obama daughters skip turkey pardon 'Embarrassed' Obama daughters skip turkey pardon 100 Women 2016: Model Winnie Harlow on confidence and defiance 100 Women 2016: Model Winnie Harlow on confidence and defiance This tiny house is home to a family of five This tiny house is home to a family of five First puggles born in 30 years at Australia zoo First puggles born in 30 years at Australia zoo Recommended by Outbrain Elsewhere on BBC Let her go? Trump's supporters fume over U-turn BBC News Let her go? Trump's supporters fume over U-turn Great Yarmouth boxer Kuba Moczyk dies after knockout punch BBC News Great Yarmouth boxer Kuba Moczyk dies after knockout punch Trump's 'jail Clinton' U-turn sparks conservative backlash BBC News Trump's 'jail Clinton' U-turn sparks conservative backlash Recommended by Outbrain You Might Also Like Woods, now ranked 879 in the world, has recovered from multiple back surgeries and insists he is, at last, ready to return. In the autumn he withdrew from his intended comeback tournaments in California and Turkey, saying his game was "vulnerable". Many pundits believed this was further evidence he was finished as a professional golfer, claiming he had suffered stage fright or lacked the inherent fitness to compete at the highest level. "I have way more shots now, because I've played way more golf," Woods told reporters, as he practised on the Albany range. "I only had a handful of shots back then. "And you just saw a session where I hit everything. And I had control of everything. I can hit all the shots now, on call." Elsewhere on BBC Let her go? Trump's supporters fume over U-turn BBC News Let her go? Trump's supporters fume over U-turn Great Yarmouth boxer Kuba Moczyk dies after knockout punch BBC News Great Yarmouth boxer Kuba Moczyk dies after knockout punch Trump's 'jail Clinton' U-turn sparks conservative backlash BBC News Trump's 'jail Clinton' U-turn sparks conservative backlash Recommended by Outbrain Woods, now ranked 879 in the world, has recovered from multiple back surgeries and insists he is, at last, ready to return. In the autumn he withdrew from his intended comeback tournaments in California and Turkey, saying his game was "vulnerable". Many pundits believed this was further evidence he was finished as a professional golfer, claiming he had suffered stage fright or lacked the inherent fitness to compete at the highest level. "I have way more shots now, because I've played way more golf," Woods told reporters, as he practised on the Albany range. "I only had a handful of shots back then. "And you just saw a session where I hit everything. And I had control of everything. I can hit all the shots now, on call." Elsewhere on BBC Let her go? Trump's supporters fume over U-turn BBC News Let her go? Trump's supporters fume over U-turn Great Yarmouth boxer Kuba Moczyk dies after knockout punch BBC News Great Yarmouth boxer Kuba Moczyk dies after knockout punch Trump's 'jail Clinton' U-turn sparks conservative backlash BBC News Trump's 'jail Clinton' U-turn sparks conservative backlash Recommended by Outbrain You Might Also Like Woods, now ranked 879 in the world, has recovered from multiple back surgeries and insists he is, at last, ready to return. In the autumn he withdrew from his intended comeback tournaments in California and Turkey, saying his game was "vulnerable". Many pundits believed this was further evidence he was finished as a professional golfer, claiming he had suffered stage fright or lacked the inherent fitness to compete at the highest level. "I have way more shots now, because I've played way more golf," Woods told reporters, as he practised on the Albany range. "I only had a handful of shots back then. "And you just saw a session where I hit everything. And I had control of everything. I can hit all the shots now, on c You Might Also Like Woods, now ranked 879 in the world, has recovered from multiple back surgeries and insists he is, at last, ready to return. In the autumn he withdrew from his intended comeback tournaments in California and Turkey, saying his game was "vulnerable". Many pundits believed this was further evidence he was finished as a professional golfer, claiming he had suffered stage fright or lacked the inherent fitness to compete at the highest level. "I have way more shots now, because I've played way more golf," Woods told reporters, as he practised on the Albany range. "I only had a handful of shots back then. "And you just saw a session where I hit everything. And I had control of everything. I can hit all the shots now, on call." Elisleri.az Evlenirem.az Buket.al Qreact Grails Developer Feedly Today Ivytech Professionals.az

“İNFORMATİKA” ELMİNİNN TARİXİ, PREDMETİ, MƏQSƏDİ VƏ ONUN CƏMİYYƏTDƏKİ ROLU VƏ VƏZİFƏLƏRİ

“İNFORMATİKA” ELMİNİNN TARİXİ, PREDMETİ, MƏQSƏDİ VƏ ONUN CƏMİYYƏTDƏKİ ROLU VƏ VƏZİFƏLƏRİ

“İnformatika” kursuna giriş

Müasir şəraitdə cəmiyyətin ən əsas inkişaf istiqamətlərindən biri cəmiyyət həyatının bütün sahələrinin kompyuterləşdirilməsi və iformasiyalaşdırılmasıdır. Təsadüfi deyildir ki, BMT-nin bütün üzv dövlətlərinin qəbul etdiyi Ücüncü minilliyin səkkiz inkişaf məqsədindən biri kimi qlobal tərəfdaşlığın inkişaf etdirilməsi istiqamətində göstərilir ki, informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından (İKT) bəhrələnmək imkanı yaradılmalıdır. İKT cəmiyyətin və iqtisadiyyatın inkişafına ciddi təsir göstərdiyinə görə dinamik templə sosial və iqtisadi həyatın bütün sahələrinə tətbiq olunur. Hal-hazırda İKT-nin əhatə dairəsi hökümət təşkilatlarını, qeyri-hökümət və özəl qurumları, iqtisadi-sosial, elm-mədəniyyət, ictimai-siyasi, təhsil və s. sahələri əhatə edir. Cəmiyyətin lazımı informasiyalarla təchiz edilməsinin zəruriliyi artıq hamı tərəfindən qəbul olunur. İKT-nin inkişafı “biliklər iqtisadiyyatının”, başqa sözlə neftsiz iqtisadiyyatın qurulmasına təkan verir. Ona görə də Azərbaycanda neft sahəsinə alternativ İKT sektorunun inkişaf etdirilməsi dövlətin iqtisadi siyasətinin vacib istiqamətlərindən hesab olunur.

Hazırda Azərbaycanda bu sahədə çox ciddi tədbirlər işlənməkdə və həyata keçirilməkdədir. Təkcə onu qeyd etmək kifayətdir ki, 2002-ci ilin fevral ayında Azərbaycan Respublikası ilə BMT İnkişaf Proqramı (İP) arasında imzalanmış proqram-layihəyə müvafiq olaraq hazırlanmış “Aərbaycan Respublikasının ikişafı naminə İKT üzrə Milli strategiya (2003-2012-ci illər)’’-sı Azərbaycan Respublkası Prezidenti tərəfindən 17 fevral 2003-cü ildə imzalanmış və qarşıdakı onillik dövr üçün hökümət proqramı statusu almışdır. Bu proqramın – İKT üzrə Milli Strategiyanın (İKTMS) yerinə yetirilməsi işi ümumdövlət, ümumxalq əhəmiyyətinə malik olmaqla cəmiyyət həyatının bütün sahələrində İKT-nin tətbiqini və onunla əlaqədar yarana biləcək bütün müsbət və mənfi nəticələrin həllini nəzərdə tutur.

“İnformatika kursunun məqsədi

İnformatika fənni təliminin əsas məqsədi insanlarda məntiqi və alqoritmik təfəkkür tərzini, məsələlərin səmərəli həlli üsullarının seçilməsinə yönəlmiş yaradıcı və əməli düşünmə qabiliyyətlərini formalaşdırmaq, həmçinin onların gündəlik qarşılaşdıqları problemlərin həlli üçün tələb olunan zəruri informasiyaları kompyuter vasitəsilə ala bilmələri sahəsində texniki bacarıq və vərdişlərin öyrədilməsidir. Hazırda cəmiyyətin və onun bütün sahələrinin inkişafı İnternetin artmaqda olan intellektual imkanlarından və informasiya resurslarından geniş istifadə olunması ilə əlaqədardır. Ona görə də konkret halda ”İnformatika” kursunun tədrisinin əsas məqsədi və vəzifəsi insanları informatikanın elm və informasiya sənayesi sahəsi kimi, həmçinin fərdi kompyuterlərin və İnternetin müasir vəziyyəti ilə, eləcə də ən müasir informasiya kommunikasiya texnologiyalarının imkanları və tətbiq dairələri ilə tanış etmək, onlarda həmin texnologiyalardan səmərəli istifadə sahəsində vərdişlər aşılamaqdır.

“informatika” elminin predmeti haqqinda ümumi məlumat[redaktə]

İnsanın informasiyaya münasibəti informasiya emalının avtomatlaşdırılması mümkünlüyündən sonra kökündən dəyişməyə və inkişaf etməyə başlamışdır. Bunun da nəticəsində yaradıcı və mütəxəssis insanların intelektual fəaliyyətinin məhsulu kimi informasiya ehtiyatları sürətlə çoxalmağa başlanmışdır.

İnformatika - kompyuterlərdən və şəbəkələrdən, xüsusən İnternetdən istifadə etməklə bağlı olan yeni fənn və yeni informasiya sənayesi sahəsidir. “İnformatika” fənn və elmi istiqamət kimi kompyuterlərin köməyi ilə informasiyanın yığılması, emalı və ötürülməsinin metod, prinsip və qanunlarını öyrənir.

İnformatikanın fundamenti (əsası) - hesablama prosesləri və hesablama maşınları, sistemləri, şəbəkələrinin təşkili haqqında olan hesablama elmləridir. Akademik B.M.Qluşkovun və B. S. Mixaleviçin fikrinə görə informatika kompyuterləşdirilmiş informasiya sistemlərinin fəaliyyətinin layihələşdirilməsinin, işlənilməsinin, yaradılmasının, səmərəliliyinin qiymətləndirilməsinin, onun müxtəlif sahələrdə tətbiqinin və təsirinin bütün aspektlərini öyrənən kompleks elmdir.

“İnformatika” bir elm sahəsi kimi əsasən son onilliklərdə formalaşmışdır. İnformasiya və avtomatika sözlərindən yaranmış İnformatika (ingiliscə Informatics) terminini ilk dəfə fransızlar (1960-ci il) avtomatlaşdırılmış informasiya emalı sahəsini adlandırmaq üçün istifadə etmişlər. “İnformatika” termini bəzi hallarda “Kompyuter elmləri” (Computer science) termini ilə eyniləşdirilir. Hazırda “İnformatika” elmi informasiya emalı proseslərinin (informasiyanın toplanması, ötürülməsi, saxlanması, dəyişdirilməsi, ləğvi və s.) kompyuter texnikası vasitələri ilə avtomatlaşdırılmasından bəhs edən elm sahəsi kimi formalaşmışdır. İnformasiya (latınca informatio) ifadə olunma formasından asılı olmayaraq insanlar, canlılar, cansızlar, faktlar, hadisələr, proseslər və s. haqqında olan məlumat və biliklərdir Biliklər isə müəyyən faktlar və onlar arasındaki asılılıqlar şəklində ifadə olunur. İnsanlar min illər ərzində çox boyük həcmli informasiyalar toplamış və onları müxtəlif üsul və vasitələrlə saxlamışlar.

  • İnformasiyanın 1) faydalılıq, 2) tamliq, 3) həqiqilik, 4) qiymətlilik, 5) təzəlilik və s. kimi xassələri vardır.
  • İnformasiyalar yaranmasına, qəbul edilməsinə, ötürülməsinə, ifadə formalarına və vasitələrinə, istifadəsinə və s. görə müxtəlif cür qruplaşdırıla bilər.
  • İnformasiyaları hər hansı əlifba simvollarının köməyi ilə ifadə etmək və onu digər əlifbaya da keçirmək olar.

İnformatikada fakt, məlumat, xəbər terminləri çox vaxt “verilənlər” sözü ilə ifadə olunur. “Verilənlər” (ingiliscə data) texniki vasitələrlə qəbul edilməsi, saxlanması, emal edilməsi və ötürülməsi üçün formal şəkildə təsvir olunan (kodlaşdırılan) məlumatdır. İnformasiyanı ölçmək üçün ən minimal informasiya vahidi kimi bit (ingiliscə binary digit sözundən) qəbul edilmişdir. Praktikada isə əsasən aşağıdakı daha böyük informasiya ölçü vahidləri işlədilir:

  • 1 Bayt=8 bit;
  • 1 Kb = 1024 bayt = 210 bayt;
  • 1 Mb= 1024 Kb = 220 bayt;
  • 1Gb= 1024 Mb = 230 bayt;
  • 1Tb = 1024 Gb = 240 bayt.

İnformasiya prosesləri və onların avtomatlaşdırılması

Kompyuter texnikasının yaranması və inkşafı nəticəsində informasiya proseslərinin avtomatlaşdırılması daha da sürətlənmişdir.

  • İnformasiyanın ötürülməsi. Toplanan informasiyanın emal edilməsi üçün o, simli və ya simsiz rabitə kanalları ilə emal vasitələrinə ötürülməlidir.
  • İnformasiyanın saxlanması. İnformasiya emal edilməzdən əvvəl və sonra müasir kompyuterlərdə istifadə olunan daşıyıcılarlda - maqnit və lazer disklərində və qurğularıında saxlanır.

İnformasiya axtarışı və emalı. İnformasiyanın emalı qarşıya qoyulan məsələnin həlli deməkdir. Bunun üçün əvvəlcədən hazırlanmış alqoritmlərdən və proqramlardan istifadə olunur. Avtomatlaşdırılmış üsulla kompyuterdə emal olunan informasiya istifadəçilərə adətən kompyuterin xarici qurğuları ilə (monitor, printer, qrafikçəkən qurğu və s.) mətn, cədvəl, qrafik və s. şəklində çatdırılır.

Qeyd olunmalıdır ki, son illərdə “İnformatika” termini əvəzinə “Kompyuter texnologiyası” və ya “İnformasiya texnologiyası” terminlərindən daha çox istifadə olunur.

“Texnologiya” yunan sözü olub (techne (bacarıq)+logos (öyrənmə)) məhsulun hazırlanması bacarığı, istehsal proseslərinin yerinə yetirilməsi üçün üsul və vasitələr haqqında biliklər toplusu deməkdir. Bu nöqteyi-nəzərdən kompyuter texnologiyası baxılan sahədə kompyuter texnikasının aparat və proqram vasitələrindən istifadə texnologiyası deməkdir.

İnformasiya texnologiyası - informasiya ehtiyatlarından istifadə olunması proseslərini asanlaşdırmaq, onların etibarlığını və operativliyini çoxaltmaq məqsədilə informasiyanın toplanması, ötürülməsi, saxlanması, emalı və istifadəçilərə çatdırılmasını təmin edən və vahid texnoloji zəncirdə birləşdirən metodlar, istehsal prosesləri və texniki-proqram vasitələri toplusudur.

İnformatika, eləcə də İnformasiya texnologiyaları elmi inkişaf etdikcə yeni-yeni elmi terminlər, anlayışlar da meydana gəlmiş və gündəlik həyata daxil olmuşdur. Bunlara misal olaraq: İnfokommunikasiya, informasiya infrastrukturu, informasiyalaşma, informasiya mühiti, informasiya cəmiyyəti, informasiya resursları və xidmətləri, biliklər bazası, audio-video konfrans, telekonfrans, axtarış serverləri, relevant informasiya, spam, provayder, host, çat, meynfreym, LAN, WAN, XML, HTTP və s. göstərmək olar.

İnformatikanin və IKT-nın yeni elm sahəsi kimi inkişafi. Hazırda İKT müstəqil və yeni elm sahəsi kimi formalaşır. İT-ın tədqiqat obyekti informasiya proseslərinin səmərəli təşkili üsullarıdır, tədqiqat pedmeti isə İT-ın nəzəri əsasları və yaradılması üsullarıdır. İT təbiət elmlərinin tərkibinə daxil olmaqla texniki elm kimi xarakterizə olunur və fundamental informatikanın bir bölməsidir. Onun nəzəri əsaslarını nəzəri informatika və ümumi informasiya nəzəriyyəsinin nailiyyətləri təşkil edir.

Kompyuter qrafikası, rahat interfeyslər, multimedia texnologiyaları, geoinformasiya sistemləri, intellektual korporativ şəbəkələr, neyroşəbəkə texnologiyaları, tərcümə proqramları, virtual sistemlər və s. kimi bir çox aktual elmi-praktik problemlər İKT elminin perspektiv fundamental və tətbiqi tədqiqat istiqamətləridir.

“İnformatika” fənninin əhəmiyyəti və vəzifələri

Informatikanın ən mühüm və vacib fənlərdən biri kimi əksər dünya ölkələrinin təhsil sistemlərində öyrənilməsinə xüsusi diqqət yetirilir. Informatika insanın zehni inkişafına kömək edir, məntiqi təfəkkürün formalaşmasında, mühakimə və dərketmə qabiliyyətlərinin yüksəlməsində əhəmiyyətli rol oynayır. İnformatika bir elm sahəsi kimi gündəlik həyatda, dəqiq və humanitar elm sahələrinin inkişafında, texnika və müasir texnologiyaların təkmilləşdirilməsi prosesində ortaya çıxan problemlərin həllində insanların yaxın köməkçisinə çevrilir. İnformatika insanların elmi, praktiki biliklərinin genişlənməsində, yeni ixtisaslara yiyələnməsində mühüm rol oynayır.

İnformatika fənni insanları informasiyalaşmış cəmiyyətdə praktik həyati fəaliyyətə hazırlayır. O, dünyadakı elektron informasiya resurslarını təhlil etmək bacarıqlarını formalaşdırır. İnsanların praktiki fəaliyyətə, əməyə və öz təhsillərini fasiləsiz davam etdirmələrinə hazırlanması informatikanın, kompyuter savadlılığının və informasiya mədəniyyətinin aparıcı rol oynamasından, gənclərrin İnformasiya cəmiyyətinə nəzəri və praktiki hazırlığından, onlara müasir şəraitdə dərketmə üsulları və vasitələrindən istifadə etməyə şərait yaradılmasından bilavasitə asılıdır. İnsanlar informasiya mədəniyyətinə, kompyuter savadına yiyələndikcə əmək bacarıqlarını müəyyənləşdirir, gələcəkdə həyat şəraitini daha səmərəli qurmaq imkanı əldə edirlər.

“İnformatika” fənninin əsas tərkib hissələri

İnformatika fənni üzrə ümumi təlim nəticələrinin reallaşdırılmasını təmin etmək üçün fənnin əsas məzmununun zəruri hesab edilən aşağıdakı tərkib hissələri mövcuddur: a)İnformasiya və informasiya prosesləri. İnformasiya öyrənilən obyektlər və hadisələr haqqında olan bilik və məlumatları göstərir. Həmin biliklər müəyyən faktlar və onlar arasındakı asılılıqlar şəklində ifadə olunur.

İnformasiya prosesləri informasiyalar üzərində yerinə yetirilən müxtəlif proseslərin məcmusu kimi başa düşülür. İnformasiya proseslərinə müxtəlif təlim prosesində, idarəetmədə qərar qəbul etmədə texniki layihələrin işlənməsi və s. zamanı baş verən informasiya çtvrilmələri də aiddir. İnsan öz fəaliyyəti prosesində ətraf aləmdən informasiya almadan keçinə bilməz və bu əsasda onu əhatə edənlərlə informasiya mübadiləsində olur, həmin proseslərə şüurlu, hərtərəfli və məntiqi yanaşır.

Formallaşdirma, modelləşdirmə, alqoritmləşdirmə və proqramlaşdirma. Kompyuterlərdən istifadə etməklə obyektin modelinin qurulması bir neçə zəruri mərhələləri əhatə edir. Formallaşdırma mərhələsində tədqiqat obyekti haqqında olan nəzəri fikirlər, müvafiq anlayışlar, əsas təsiredici amillər, inkişaf göstəriciləri, asılılıqlar, qanunauyğunluqlar və s. əsasında onun konseptual modeli qurulur. Konseptual modelin izahı riyazi simvolların dilinə çevrilir: yəni obyektin riyazi modeli yaradılır. Riyazi modelin reallaşdırılması üçün həll alqoritmi işlənilir və həmin alqoritm proqramlaşdırma dillərinin köməyi ilə kompyuter proqramına çevrilir. Alınmış kompyuter modelinə tədqiqat obyektinə aid real informasiyalar daxil edilir və nəticədə obyektin informasiya modeli alınır. Məhz bu model imkan verir ki, müəyyən dəqiqliklə obyektin vəziyyəti haqqında real situasiya öyrənilsin, onun nəticələri proqnoz edilsin və müəyyən eksperimentlər aparılsın. Proqramlaşdırma dillərinin köməyilə intellektual xüsusiyyətlərə malik olan bütün kompyuter proqramlarının yaradılması da riyazi üsul və vasitələrdən istifadə etməklə həyata keçirilir. Məhz bu cür proqramların meydana gəlməsi ilə də süni intellekt anlayışı formalaşır. Bu istiqamətdə yaranan intellektual sistemlər insanın yaradıcı fəaliyyətinin, təxəyyülünün nəticəsi olan biliklərin emalına əsaslanır. Qeyri-səlis məntiq və çoxluq əsasında qurulan həmin modellər, demək olar ki, bütün sahələrdə tətbiq olunur. Qeyri-səlis modelin giriş informasiyaları qeyri-dəqiq qiymətlər çoxluğudur. Ona gürə də həmin modellər mürəkkəb və qeyri-müəyyən şəraitdə özünü yaxşı apara bilir və bir çox sahələrdə tətbiq olunur.

Qeyd edilənlər onu deməyə əsas verir ki, ətraf aləmdəki müxtəlif tipli, formalı proseslərin formallaşdırıla bilməsi və onun əsasında obyektin kompyuter modelinin qurulması, müəyyən proseslərin başvermə ardıcıllığının öyrənilməsi, məsələlərin həlli ardıcıllığının müəyyənləşdirilməsi vacibdir və onsuz kompyuter vasitəsi ilə yeni məsələlərin həlli mümkün deyildir.

Kompyuter, informasiya və kommunikasiya texnologiyaları və sistemləri. Müasir kompyuterlər bir-birini tamamlayan iki - texniki təminat hissəsindən (qurğulardan) və proqram-informasiya təminatından ibarətdir. Kompyuter hər hansı işi özünün texniki qurğuları vasitəsi ilə proqram əsasında yerinə yetirir. Onun proqram təminatı kompyuterin yaddaş qurğularında saxlanılan və kütləvi istifadə olunan proqramlar toplusundan ibarətdir.

İKT kursuna mətn və qrafiki redaktorlar, elektron cədvəllər, verilənlər bazası, telekommunikasiya vasitələri, multimedia texnologiyaları, audio-video konfrans, Internet, informasiya sistemləri və s. daxildir və onların öyrənilməsi praktik istifadə baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Cəmiyyətin informasiyalaşdırılması. Cəmiyyətin inkişaf tarixində üçüncü qlobal sosial-texniki inqilab kimi qeyd olunan müasir İKT ictimai həyatın informasiyalaşdırılması prosesi kimi reallaşır.

İnformasiya cəmiyyəti (İC) quruculuğu və ya başqa sözlə desək Cəmiyyətin informasiyalaşdırılması ölkənin intellektual potensialından səmərəli istifadə edərək hərtərəfli inkişafın təmin edilməsi, korrupsiya ilə mübarizə, yoxsulluq və işsizliyin aradan qaldırılması, cəmiyyətdə aşkarlıq və şəffaflığın bərqərar edilməsi, bütövlükdə ictimai həyatın demokratikləşməsi ücün güclü vasitədir. Azərbaycanda informasiyalaşmış cəmiyyətin əsas xüsusiyyətlərinə qlobal informasiya mühitinin yaradılması, sosial və iqtisadi fəaliyyətin yeni formalarının (məsafədən təhsilalma, elektron ticarət, tele iş, elektron demokratiya, elektron hökumət və s.) meydana gəlməsi, informasiya və bilik bazarının yaradılması, müxtəlif səviyyədə informasiya mübadiləsi sistemlərinin inkişafı, vətəndaş və təşkilatların istənilən məlumatı almaq, onu yaymaq və ondan istifadə etmək kimi hüquqlarının tam təmin edilməsi və s. aiddir.

Elmi tədqiqat işlərinin yerinə yetirilməsində IKT-nin rolu və yeri

Elmi sahələrdə informasiyalaşdırma, kompyuter, telekommunikasiya texnologiyalarının və müasir informasiya sistemlərinin tətbiqi yeni səviyyədə və keyfiyyətdə biliklərin alınmasını, ümumiləşdirilməsini, yaranmasını və istifadəsini təmin edir. Alim və mütəxəssislərin zəruri elmi informasiyalarla vaxtında təmin edilməməsi elmin və sənayenin inkşaf tempinin düşməsinə apara bilər. Bunun qarşısı isə yalnız ən yeni İKT-dan istifadə etməklə, informasiya fondlarını elektronlaşdırmaqla almaq olar.

Hazırda Azərbaycanda ETİ-nin informasiyalaşdıralması, eletron nəşrlər, bir çox elmi-kütləvi, təhsil, mədəni-maarif və s. tipli saytlar-portallar, tədris proqramları, informasiya sistemləri, elektron dərsliklər, distant tədris texnologiyaları yaradılır və istifadə edilir. Əksər sahə və akademik elmi tədqiqat institutları, kitabxanaları, muzeyləri, arxivləri kompyuterləşdirilmiş və İnternetə qoşulmuşdur. Bununla yanaşı bir çox məsələlərin həlli də həyata keçirməlidir:

  • İnformasiya resuslarının elektronlaşması;
  • Müasir informasiya resuslarından alim və mütəxəssislərin sərbəst istifadə imkanı;
  • Rəqəm kitabxanalar şəbəkəsinin yaradılması və sərbəst istifadə edilməsi;
  • ET-da kompyuter modelləşdirmənin, statistik təhlil və s. kimi müasir tədqiqat metodlarının tətbiqi;
  • Elmi verilənlər bazasına girişin təmini;
  • Elmi informasiyaların ümumiləşdirilməsi, sistemləşdirilməsi vasitələrinin işlənməsi;
  • İnformasiya mərkəzləri və fondları arasında səmərəli əlaqənin qurulması;
  • Alim və mütəxəssislərin müəlliflik hüququnun tanınması və qorunması;
  • Elektron kəşflərin hüquqi statusunun müəyyənləşdirilməsi və s.

İnformatikanin və IKT-nin digər elm sahələrində tətbiqi

İnformatikanın son dövrlərdəki inkişafı onu hesablama texnikasının köməyi ilə verilənlərin emalının üsul və vasitələri haqqında olan texniki bir fənndən, nəinki texniki sistemlərdə, həmçinin təbiətdə və cəmiyyətdə informasiya və informasiya prosesləri haqqında olan fundamental elmə çevirdi. İnformatika həmçinin elmlər sistemində birləşdirici funksiyasını yerinə yetirərək bir sıra yeni elmi istiqamətlərin yaranmasına və inkişafına səbəb olmuşdur. İnformatikanın çox tətbiq olunan sahələrindən biri iqtisadiyyat olduğundan və iqtisadi sahələrə aid daha çox informasiyaların emalına xüsisi ehtiyac yarandığından informatika ilə iqtisadiyatın çox cəhətli qarşılıqlı əlaqələrinin öyrənilməsi digərlərindən daha nümunəvi xarakter daşıyır. Ona görə də burada iqtisadiyyat elminin nümunəsində İnformatikanın tətbiqi məsələlərinin təhlilinə baxılır. Riyaziyyatın iqtisadiyyata tətbiqi ilə bağlı iqtisadi-riyaziyyatın, iqtisadi-riyazi üsul və modellərin inkişafı da informatikanın iqtisadiyyatda tətbiqinə geniş yol açdı və informatikanın xüsisi bölməsi kimi iqtisadi informatika formalaşdı.

İnformatika və iqtisadiyyat arasında sintez prosesləri daha mürəkkəb xarakter alır. Əvvəla informatika iqtisadiyyatda tətbiq olunaraq, onun inkişafına təkan verir və iqtisadi informatika yaranır.

Bundan başqa, informatika elmi və müasir informasiya texnologiyaları iqtisadiyyata o qədər nüfuz etmişdir ki, artıq iqtisadiyyat özü də bir elm olaraq dəyişmiş və yeni anlayışlar meydana gətirmişdir. Belə ki, informasiya texnologiyalarının tətbiqinin müasir səviyyəsi yeni infrastrukturun, yeni iqtisadi mühitin yaranmasına səbəb olmuşdur ki, bu zaman iqtisadiyyat özü də yeni forma və məzmun kəsb etmişdir. Bu sahə artıq bazar iqtisadiyyatı anlayışlarına müvafiq olaraq elektron və ya rəqəmsal iqtisadiyyatı adını almağa başlamışdır. Bunlarla yanaşı iqtisadiyyat özü informatikaya təsir edir, onu öyrənir, ona iqtisadi obyekt kimi baxır. Bununla bağlı yaranan problemlərin öyrənilməsi isə informatikanın iqtisadiyyatı bölməsinin üzərinə düşür.

Son illərdə isə informatika və ya informasiya texnologiyaları demək olar ki, cəmiyyətin və elmin bütün sahələrinə kütləvi şəkildə tətbiq olunmağa başlandığından onun sahələr üzrə tətbiqi informatika bölmələri formalaşmağa başlamışdır. Nəticədə riyazi informatika, nəzəri informatika, texniki informatika, geoinformatika, tibbi informatika, kimyəvi informatika, bioinformatika, aqrar informatika, tarixi informatika, sosial informatika, hüquqi informatika, pedaqoji informatika, siyasi informatika, psixoinformatika və s. kimi elmi sahələr əmələ gəlmiş və inkişaf etmişdir.

Bununla yanaşı əks proses də baş verməkdədir. Yəni informatika müxtəlif sahələrə tətbiq olunaraq həmin sahənin yeni inkişaf xüsusiyyətlərini, problemlərini meydana çıxardığı kimi, həmin sahələr də öz növbəsində informatikanın qarşısında ona xas olan yeni problemləri yaradır. Misal üçün informatikanın cəmiyyətin bir çox sahələrində, o cümlədən hüquq-mühafizə orqanlarında, hüquqşünaslıqda, hüquqi proseslərdə geniş tətbiqi informasiya texnologiyalarının özünün hüquqi problemlərini yaratmışdır.

İnformatikanin, hesablama texnikasi və ikt-nin meydana gəlməsi, təşəkkül tarixi və azərbaycandaki müasir vəziyyəti

Bəşər sivilizasiyası tarixində informasiya emalı sahəsindəki köklü dəyişikliklərə müvafiq olaraq bir neçə informasiya inqilabı olmuşdur. Birinci inqilab yazının, ikinci - kitab çapının, üçüncu - elektrikin, teleqrafin, telefonun, radio-televiziyanin, dördüncü - mikroprosessorların, fərdi kompyuterlərin, İnternetin meydana gəlməsi ilə əlaqədardır. Bunları ümumləşdirərək qeyd etmək olar ki, cəmiyyətin inkişafı 1) kənd təsərrüfatı (aqrar), 2) sənaye dövrlərindən keçərək informasiya mərhələsinə daxil olmuşdur. Ona görə də informatikanın tarixi əslində dördüncü informasiya inqilabı ilə başlayir. İnformatikanın tarixi özünün tərkib hissəsi olan kompyuterlərin yaranması və inkişaf mərhələlərini, təsnifatını və arxitekturasını, aparat və proqram vasitələrini əhatə etdiyinə görə inkişaf tarixi də kompyuter texnikasının inkişaf tarixinə uyğundur. Həmin tarixə qısaca nəzər salaq.

  • İlk dəfə Blez Paskal (Fransa) 1642-ci ildə cəmləyici maşın hazırlamışdır;
  • 1673-cü ildə Vilhelm Leybnis (Almaniya) hesab əməllərini yerinə yetirən mexaniki arifmometr yaratmışdır;
  • 1830-su ildə Çarlz Bebic (İngiltərə) praqramla işləyən hesablama maşını (analitik maşın) yaratmağa cəhd göstmişdır. Bebicin ideyaları sonralar universal kompyuterlərin yaradılmasının əsasını qoymuşdur;
  • 1930-su ildə A.Turinq (İngiltərə) və E. Post (ABŞ) tərəfindən universal kompyuterlərin yaradılmasının nəzəri əsasları inkişaf etdirilmişdir;
  • XX əsrin 40-cı illərində Amerika alimləri Con Fon Neyman, Q.Qoldşteyn və A.Beris tərəfindən müasir kompyuterlərin əsas iş prinsipləri verilmişdir. Həmin prinsiplər 1946-cı ildə ABŞ–da ENİAK adlı universal kompyuterin yaradılması ilə həyata keçirilmişdir. Məhz həmin tarix də müasir kompyuter texnikasının yaranma tarixi hesab olunmuşdur. Elə həmin vaxtdan da başlayaraq kompyuter texnikası və texnologiyası yüksək surətlə inkişaf etməyə başlamış və aşağıdakı mərhələlərdən keçmişdir:
  • I nəsil (1946-1958-ci illər) - elektron lampalı hesablama maşınları. Onlardan əsasən riyazi məsələlərin həlli üçün istifadə olunurdu. Məs: MESM, BESM, Strela, M-3, Minsk-1, M-20 və s.
  • II nəsil (1958-1964-cü illər) - element bazası əsasən yarımkeçiricilərdən ibarət olan hesablama maşınları. Onların funksional imkanları xeyli artıq idi. Məs: BESM-4, Minsk-22, Ural-14 və s.
  • III nəsil (1970-1985-ci illər) - element bazası mikro elektronika və inteqral sxemlərdən ibarət olan hesablama maşınları. Bu nəslin əsasını İBM 360/370 təşkil edirdi. Onun əsasında keçmiş SSRİ-də EC EHM yaradılmışdır. Bu nəsil hesablama maşınlarının bir nümayəndəsi də kiçik (mini) maşınlar sinfinə daxil olan ABŞ-ın RDR, VAX kompyuterləri və onların SSRİ-dəki analoqu olan CM-1/2/3/4/1420 və s. maşınları idi.
  • IV nəsil (1972-ci ildən sonraki dövr) böyük və çox böyük inteqral sxem (BİC, SBİS) texnologiyası ilə yaradılan mikro və mini kompyuterlər. Bu nəslin ayrıca sinfi fərdi kompyuterlərdir(FK - PC). Onların yaradılması prinsipcə inqilabi mahiyyət kəsb edirdi. Bunlara nümunə: İBM PC 286, 386, 486, 586 və s.

Yeni və ən yeni elektron texnologiyalarına əsaslanan indiki və sonrakı kompyuterlər çox yüksək məhsuldarlığa və etibarlılığa malik olmaqla, keyfiyyətcə yeni funksional tələblərə, başqa sözlə biliklər bazaları ilə işləməyə, süni intellekt sistemlərinin təşkilinə, istifadəçi ilə nitq və görmə vasitəsi ilə ünsiyyəti təmin etməyə, ən yeni proqram vasitələrinin yaradılması prosesini sadələşdirməyə və s. imkan verirlər. Yeni arxetikturaya və texnologiyaya malik neyrokompyuterlər real neyronların əsas xassələrini modelləşdirən neyron şəbəkələrinə əsaslanırlar. İntellektual imkanları xeyli üstün olan bioloji və optik texnologiyaları əsasında bio və optik neyrokompyuterlərin yaradılması da yaxın gələcəyin reallığıdır. Qeyd edək ki, adi kompyuterlərin məhsuldarlığı bəzi hallarda və sahələrdə (nüvə energetikası, kosmos, hərbi-müdafiə, seysmologiya və s.) tətbiq üçün kifayət etmədiyindən bir çox super kompyuterlər də yaradılmışdır. Onlar çox baha başa gəldiyindən, dünya üzrə sayları da çox azdır və ona görədə son zamanlar virtual super kompyuterlərin yaradılması istiqamətində işlər də aparılır.

Qeyd etdiyimiz kimi informatikanın inkişaf tarixi də, onun bir elm sahəsi kimi formalaşması mərhələləri də yuxarıda təhlil etdiyimiz kompyuter texnikasının inkişaf tempinə uyğundur. Ona görə də 1960-cı illərdən sonrakı dövrlərdə informatika fundamental bir elm sahəsi kimi formalaşmış və bir çox yeni elmi istiqamətlərin yaranmasına səbəb olmuşdur. Bundan başqa bir çox ölkələrin ali məktəblərində informatikaya aid olan çoxlu sayda yeni ixtisaslar və fənlər tədris olunmağa başlanılmışdır.

Azərbaycanda da informatika elmi 1960-cı illərdən inkşaf etməyə başlamışdır. Məhz həmin illərdə ilk dəfə respublika Elmlər Akademiyası sistemində hesablama mərkəzi və Kibernetika İnstitutu yaradılmışdır. 1970-ci illərdən başlayaraq keçmiş SSRİ məkanında olduğu kimi respublikada bütün nazirliklərin, iri müəssisələrin hesablama mərkəzləri və avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri (AİS) şöbələri yaradılmışdır. 1980-ci illərdən başlayaraq isə Respublika üzrə “RAİS-Azərbaycan”-in yaradılması AEA-nın AİS şöbəsinə həvalə olunmuşdur. Eyni zamanda bütün nazirliklər də sahə AİS-i yaratmağa başlamışdılar. Ölkənin bir çox ali məktəblərində ADU-da, ADİU-da, ADNA-da, ATU-da informatika profilli kadrlar hazarlanmağa başlanılmışdır. Sonrakı illərdə kompyuter texnikası sahəsində baş verən dəyişikliklərə müvafiq olaraq həmin istiqamətdəki işlər get-gedə müasir formada və məzmunda davam etdirilmişdir. Son illərdə Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun yaradılması respublikada informasiya texnologiyalarının tətbiqi ilə bağlı problemlərə, bu istiqamətdə tədqiqatlara, yüksək ixtisaslı kadrlara olan böyük tələbatdan irəli gəlmişdir. İnstitutda informasiya texnologiyalarının ən aktual problemləri tədqiq edilir, onların Azərbaycan şəraitində istifadəsi imkanlarını öyrənilir, həmçinin yüksək ixtisaslı kadr hazırlığı həyata keçirilir.

Hazırda respublikada İnternet mühitində virtual iş, təhsil, elektron–kommersiya, elektron biznes və s. kimi şəbəkə texnolgiyalarının müasir imkanları daim araşdırılır. Respublikada İKT bazarının inkişaf perspektivləri, İC-in və biliklər iqtisadiyyatının formalaşması məsələləri təhlil edilir, müəyyənləşdirilir, mətnlərin avtomatlaşdırılmış maşın tərcüməsi istiqamətində elmi tədqiqat işləri görülür. İnternetin Azərbaycan qovşaqlarının infrastrukturunun genişləndirilməsi, onların funksional imkanlarının və səmərəliliyinin artırılması, Web texnologiyası əsasında müxtəlif təyinatlı informasiya resurslarının yaradılması, həmçinin informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması problemlərinin həlli istiqamətində məqsədyönlü işlər aparılır.

2003-cü ildə İKTMS-in qəbulu, həmin ilin dekabrında Cenevrədə İC məsələləri üzrə Dünya Sammitinin (İCDS - WSIS) ölkə rəhbərliyinin iştirakı, 2004-cü ildə Rabitə və İT Nazirliyinin yaradılması, 2005-ci ildə RİT üzrə Dövlət Proqramının işlənməsi, həmin ilin noyabrında Tunisdə İC məsələləri üzrə DS-nin 2-ci hissəsində (WSIS) iştirak, kompyuter texnikası istehsalı sahəsində işlərin həyata keçirilməsi, təhsil, pensiya, vergi, gömrük, İnternetin inkişafı və s. kimi sahələrdə bir çox iri İKT layihələrin işə başlaması, ölkədə müntəzəm olaraq beynəlxalq səviyyəli İKT sərgilərin, forumların, konfransların keçirilməsi, İKT-in tətbiqi sahəsində mühüm qanun və qərarların qəbulu, İKT sahəsində mütərəqqi islahatların aparılması, ölkənin İKT sahəsində bütün beynəlxalq tədbirlərdə iştirakı ümumilikdə informatika və informasiya texnologiyaları elminin və sahəsinin ölkədə sürətlə inkişaf etdiyini göstərir.

Şərh ( 1 )

  1. Xətai Əlizadə
    07-06-2015 08:22

    Əla vəsaitdi Çox sağ olun

Şərh